Tiết 58
ÁNH TRĂNG
(Nguyễn Duy)
TiẾT 58: ÁNH TRĂNG
2) Tác phẩm:
Bài thơ sáng tác năm 1978 tại TP Hồ Chí Minh.
I.Giới thiệu chung:
1)Tác giả:
Tên thật: Nguyễn Duy Nhuệ, sinh 1948. Quê: Thanh Hóa.
Nhà thơ trưởng thành trong thời chống Mỹ.
Giải nhất cuộc thi thơ của báo Văn nghệ (1972-1973). Giải
thưởng Nhà nước (2007).

3. Cách đọc :
3 khổ đầu: đọc giọng kể, đều đều.
Khổ thơ 4: giọng thơ cất cao, ngạc nhiên.
2 khổ cuối: giọng thiết tha trầm lắng, câu cuối nhỏ, chậm 2 tiếng giật mình.
TiẾT 58: ÁNH TRĂNG
Tiết 58: ÁNH TRĂNG
I.Giới thiệu chung:
4. Bố cục: chia 3 phần:
+ 3 khổ đầu: quan hệ giữa con người - vầng trăng từ quá khứ đến hiện tại.
+ Khổ 4: tình huống tình cờ gặp lại vầng trăng
+ Khổ 5,6: cảm xúc và suy ngẫm của tác giả và bài học đạo lý rút ra từ tác phẩm.
TiẾT 58: ÁNH TRĂNG
II. Phân tích:
1. Quan hệ vầng trăng - con người:
a) Thời nhỏ và trong chiến tranh:
Con người gần gũi với trăng, trăng thành tri kỉ -> mối quan hệ 2 chiều, thân thiết gắn bó tưởng như không thể chia lìa.
TiẾT 58: ÁNH TRĂNG
Con người mê mải với những điều mới lạ, xa rời thiên nhiên. Thiên nhiên và trăng đã trở thành người dưng.
Từ hồi về thành phố
Quen ánh điện cửa gương
Vầng trăng đi qua ngõ
Như người dưng qua đường
b) Thời hòa bình:
II. Phân tích:
1.Quan hệ trăng - con người:
Tiết 58: ÁNH TRĂNG
CÂU HỎI THẢO LUẬN
Trên dòng diễn biến của thời gian, sự việc nào là bước
ngoặt để tác giả thay đổi thái độ, bộc lộ cảm xúc và thể
hiện được rõ chủ đề của tác phẩm?
Hành động của nhân vật trữ tình trước tình huống đó
như thế nào? Có nhận xét gì về các động từ được dùng?
Qua đó, tác giả bộc lộ nét cảm xúc gì?
Tiết 58: ÁNH TRĂNG
II. Phân tích:
1) Quan hệ vầng trăng -con người:
2) Tình huống bất ngờ:
Thình lình đèn điện tắt
Phòng buyn đinh tối om
Vội bật tung cửa sổ
Đột ngột vầng trăng tròn
=>Tình huống xảy ra bất ngờ, ngoài dự kiến
Hành động mau lẹ, thể hiện tâm lí bực bội
Từ đột ngột gợi tả sự ngạc nhiên, ngỡ ngàng.
TiẾT 58: ÁNH TRĂNG
CÂU HỎI THẢO LUẬN
Những từ ngữ nào miêu tả cảm xúc của nhân vật trữ tình trước vầng trăng? Hình ảnh “trăng cứ tròn vành vạnh / ánh trăng im phăng phắc” gợi nên ý nghĩa gì? Em hiểu câu thơ cuối như thế nào?
II. Phân tích:
3. Cảm xúc suy nghĩ và bài học triết lý:
Hình ảnh vầng trăng là quá khứ đầy nghĩa tình đẹp đẽ tròn vẹn khiến nhân vật cảm thấy xúc động, ân hận. Ánh trăng như một lời nhắc nhở, phê phán nghiêm khắc khiến nhân vật tự thức tỉnh để mà tự thay đổi về thái độ - quan điểm sống.
TiẾT 58: ÁNH TRĂNG
* Chủ đề tác phẩm:
Ánh trăng không còn là câu chuyện của cá nhân mà là của cả một thế hệ đã qua chiến tranh đang tận hưởng hòa bình và họ đã vô tình lãng quên quá khứ.
Bài thơ đặt ra vấn đề thái độ đối với quá khứ, với sự hi sinh của những người đã khuất và cả với chính mình -> nhắc nhở đạo lí uống nước nhớ nguồn, thủy chung cùng quá khứ.
TiẾT 58: ÁNH TRĂNG
III. Tổng kết:
1. Nghệ thuật:
+Thể thơ 5 chữ, giọng điệu tự nhiên, phương thức Biểu cảm trên nền tự sự + nghị luận.
+ Sử dụng các phép tu từ; hình ảnh mang tính biểu tượng triết lí…
2. Nội dung:
Bài thơ thể hiện lời nhắc nhở về những năm tháng gian khổ của cuộc đời người lính, thể hiện đạo lí ăn quả nhớ kẻ trồng cây.
IV. Luyện tập:
Từ mặt ở câu thơ là hiện tượng:

a. Từ nhiều nghĩa

b. Hiện tượng chuyển nghĩa của từ

c. Từ đồng âm

d. Từ đồng nghĩa
TiẾT 58: ÁNH TRĂNG
Đúng
TiẾT 58: ÁNH TRĂNG
IV. Luyện tập:
Phương thức biểu đạt chính trong văn bản Ánh trăng là:
a. Tự sự
b. Biểu cảm
c. Nghị luận
d. Cả a và b đúng
Đúng.
TiẾT 58: ÁNH TRĂNG
IV. Luyện tập:
Hình ảnh vầng trăng trong bài thơ chứa đựng ý nghĩa gì?:
a. Là thế giới thiên nhiên hồn nhiên, tươi mát.
b. Biểu tượng cho quá khứ nghĩa tình, trọnvẹn.
c. Nhắc nhở đạo lí uống nước nhớ nguồn
d. Tất cả các đáp án a, b, c.
d.
HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ.
- Học thuộc lòng bài thơ, phân tích được ý nghĩa của hình ảnh ánh trăng trong bài thơ.
- Hoàn thành nội dung luyện tập vào vở.
- Soạn văn bản: LÀNG theo câu hỏi ở SGK.